Over warmtelusten, warmtelasten en lekker wonen zonder plaknachten

Over warmtelusten, warmtelasten en lekker wonen zonder plaknachten

“Het is makkelijker om je huis in de winter warm te houden dan in de zomer koel”
Dit is 1 van de belangrijkste lessen die onze klanten meekrijgen bij een inspiratiesessie.

Natuurlijk kun je met een warmtepomp je huis koel houden.  Maar dat vinden wij eerlijk gezegd een beetje smokkelen. Een andere les zegt namelijk: “Een goed ontworpen (Plus)huis heeft eigenlijk geen andere koeling nodig dan zonwering en zomernachtventilatie”.

Hoe dit werkt laten we in deze blog zien aan de hand van een aantal Plushuizen die volgens onze ontwerp-principes zijn gebouwd of gerenoveerd, zoals het Plushuis #1 dat in Ede is gebouwd in 2012.

 

1.     Grote overstekken

In de allereerste lessen van een bouwkunde-student komt passief ontwerpen aan bod. Veel glas op het zuiden, zo min mogelijk op het noorden, en grote overstekken.

Plushuis Ede passiefhuis zomernachtventilatie geen koeling mbv warmtepomp overstek zonwering schaduw bomen hittegolf lage res    Plushuis Oosterbeek passiefhuis zomernachtventilatie mbv WTW geen koeling mbv warmtepomp overstek zonwering  #hittegolf indak PV systeem Plusdak lage res (1)

2.     Bomen

Een strategisch geplaatste loofboom kan in de zomer de nodige schaduw geven, en in de winter juist voldoende winterwarmtewinsten door de passiefhuis ramen doorlaten. Boeren wisten dit dankzij hun Gezond Boerenverstand natuurlijk al veel langer.......

Boerderij leilindes luiken wolfseind overstekken riet schaduw Plushuis blog IMG_3506    Boerderij leilindes luiken wolfseind overstekken riet schaduw Plushuis blog IMG_3504

3.     Zonwering

Een paar gordijnen aan de binnenkant gaan je niet helpen om het koel te houden. Rolluiken en screens aan de buitenkant helpen veel beter. Nadeel daarvan is dat je het zicht naar buiten afsluit, en dat je de warmte invangt. We kiezen daarom bij voorkeur voor jaloezieën (ook wel raffstores genoemd), zoals bij Plushuis Ede, Lunteren en Dordrecht.

Plushuis Lunteren Plus-op-de-Meter opdak PV collectoren zonneboiler AltijdLente zomeroverstroom   Plushuis Dordrecht zonwering uitzicht triple glas energiepositief comfort advies warmtepomp WTW balansventilatie PlusopdeMeter

4.     Zomernachtventilatie

Dit is een aloude en beproefde methode; In elke ruimte heb je minimaal 1 raam dat op draai-kiep open kan. Hierin plaatst je een hor en deze zorgt voor natuurlijke koeling met koude buitenlucht.  Door dakramen kun je door de schoorsteen-werking veel warmte lozen.
Het klopt dat dit elke avond en ochtend een rondje ramen open/ramen dicht vraagt. Is het erg dat een passiefhuis een actieve bewoner vraagt? 

Er zijn speciale inbraakwerende nachtventilatieroosters op de markt, bijv. van Duco. Wij passen hiervoor ook wel rolluiken toe die je op de spleetstand kunt fixeren.  

Plushuis comfort altijdlente zomernachtventilatie schuifpui airco warmtepomp zonwering advies energiepositief_IMG_3485   zomernachtventilatie schuifpui passiefhuis BENG nZEB Plushuis #hittegolf geen airco   Plushuis comfort altijdlente zomernachtventilatie airco warmtepomp zonwering advies energiepositief_3476

Hier een goed overzichtsartikel over zomernachtventilatieluiken: www.aannemervak.nl/duurzaam-bouwen/zomernachtventilatieluik helpt oververhitting voorkomen

 

5.     Comfortventilatie

Elk Plushuis wordt voorzien van balansventilatie met warmteterugwinning (“WTW”).

Deze wint in de winter zo’n 90% van de energie terug uit de afgevoerde binnenlucht en warmt daarmee de koude buitenlucht tot ca. 16ºC voor. In de zomer draait dit juist precies andersom: de warme buitenlucht wordt juist gekoeld met de koelere binnenlucht. En nu komt de truc: Als de buitenlucht ’s nachts kouder is dan binnen, gaat er volautomatisch een klep in de WTW-unit om en komt die koude buitenlucht 100% buiten de warmtewisselaar om naar binnen. We noemen balansventilatie daarom liever comfortventilatie die zorgt voor het “altijd lente” gevoel in huis.

 

“Mag dat dan, ramen open?”

Klanten vragen vaak aan ons of dat wel mag: De ramen open en tegelijk de comfortventilatie aan? Dat gaat in de zomer juist heel goed samen: de WTW-unit zorgt ook bij windstil weer voor een continue koele luchtstroom in de nacht.

Van groot belang voor een goede werking van zulke comfortventilatie is de aandacht voor de luchtdichtheid van je huis: Als er relatief veel lucht ongecontroleerd door allerlei kieren en gaten (schoorsteen!!) binnenwaait of juist weglekt dan valt er natuurlijk weinig terug te winnen aan energie. 

6.     Inlaat van de comfortventilatie op het noorden

De klassieke opstelling van de WTW-unit is op zolder. Wij zijn hier niet zo’n voorstander van: de inlaat van de buitenlucht steekt dan vlak boven het dak uit. En een zwart dak kan wel 80ºC worden! Liever plaatsen wij de WTW in een kelder (of in een bijkeuken), met de aanvoer boven maaiveld op de noordgevel. Op de thermografie-foto zie je de afvoer van de WTW aan de westgevel bij een buitenT van 37ºC. De gevel wordt makkelijk rond de 60ºC!

Plushuis comfort altijdlente WTW balansventilatie zomernachtventilatie airco warmtepomp zonwering advies energiepositief_IMG_3479     Thermografie buitenT 37 graden, WTW uitlaat en gevel comfortventilatie hittegolf balansventilatie zomernachtventilatie Plushuis advies

6.     Denk aan de interne warmtelasten!

"De watte? Interne warmtelasten, wat zijn dat dan??"

In zeer energiezuinige Plushuizen gaan ogenschijnlijk onopvallende warmtebronnen hun invloed hebben. Zoals de warmwater-koker op de thermografie-foto die 24 uur per dag iets warmte laat weglekken. Maar ook de warmte die vrijkomt bij het koken (stoomoven, inductiekoken), van de vaatwasser en wasmachine. Denk ook aan bijvoorbeeld de leidingen van en naar een zonneboiler die door het huis loopt. En een mens produceert zo'n 80 Watt aan warmte, en ja ook de hond en de kat dragen hun steentje bij ....
Alles bij elkaar opgeteld is dat een aardige hoeveelheid warmte, die we in goed passiefhuis-jargon aanduiden met "interne warmtelast". 

Quooker interne warmtelast passiefhuis Plushuis Ede #hittegolf

7.     Van warmtelasten naar warmtelusten vraagt vóórdenken

In de winter is een warmtelast een lust, in de zomer kan dat een echte last worden, als je er tenminste geen rekening mee houdt.   
Met het ontwerpprogramma Design-PH 2.0 modelleren we daarom elk Plushuis en doen daarmee ook een schaduwstudie.

De overstekken van Plushuis #1 waren bijvoorbeeld oorspronkelijk op 90 cm getekend. Deze zijn nog 10 cm groter gemaakt, om een extra rij zonnepanelen te kunnen plaatsen.
    Plushuis schaduwstudie bomen actieve en passieve zonwering zomernachtventilatie comfort geen airco nodig nZEB-rekentool Design-PH2.0 advies

Koelen bij een warmtenet: best lastig......

In Ede wordt sinds 2009 een nieuwbouwwijk gebouwd waar eerder de ENKA-fabriek stond. Een deel van deze wijk is voorzien van bodemwarmtepompen en comfortventilatie. Die mensen hebben geluk! Door alleeen de circulatiepomp over de bron (de zgn. bronpomp) te laten lopen haal je water van ca. 12ºC naar boven, waarmee het eenvoudig koelen is via je vloer-, wand- en/of plafondverwarming/-koeling.  

Maar het gros van de woningeigenaren is hier aangesloten op het Warmtebedrijf Ede. En zoals het woord al zegt: die levert wel warmte, maar geen koude....En als er dan ook nog eens geen zonwering en geen comfortventilatie maar roosters in de ramen zijn meegenomen in het ontwerp, zijn de rapen gaar, letterlijk. De projectontwikkelaars en bouwers zijn gek op stadsverwarming: De krijgen nl. een EPC bonus van 0,26 punten zodat ze zonder al te veel extra maatregelen aan de minimale eis van EPC=0,4 voldoen. Met een eenvoudig ventilatieboxje op zolder en tochtroosters in de ramen ("Systeem C") en zonder zonwering en extra aandacht voor luchtdicht bouwen ben je er dan al. € 5000 aftikken met het warmtebedrijf en een contract voor 15 jaar: Bijna iedereen blij! 

Dan ga je als bewoners dus de oververhitting in de zomer met een laken oplossen:

ENKA warmtenet Warmtebedrijf Ede geen zonwering geen koudelevering welstand airco IMG_3233    ENKA warmtenet Warmtebedrijf Ede Interne warmtelast oververhitting geen zonwering geen koudelevering welstand airco IMG_3233

Op de foto rechts is de leidingloop te zien van de aan- en afvoer van het warmtenet door de kruipruimtes. Door deze buizen wordt kokend water aangevoerd, en water met ca. 70º teruggevoerd naar de biomassacentrale. Ook de warmteverliezen van deze buizen zorgen voor een warmtelast in de zomer.

En als dit toch niet voldoende is?

Onze ervaring is dat we het met deze maatregelen in 99% van de tijd onder de 25ºC houden. 

in de eerste hittegolf van 2019 eind juni was het overdag rond de 32 tot 36 graden, terwijl binnen de thermometer op een comfortabele 24 graden bleef steken....

 Plushuis comfort altijdlente zomernachtventilatie schuifpui airco warmtepomp zonwering advies energiepositief_IMG_3494    Plushuis comfort altijdlente zomernachtventilatie schuifpui airco warmtepomp zonwering advies energiepositief_IMG_3495

Pas als de nachttemperatuur niet onder de 20ºC zakt, dan lukt dit niet meer. In die gevallen zou je een warmtepomp willen laten bijspringen. In een écht passiefhuis heb je die keuze niet. De meeste Plushuizen hebben echter wél een warmtepomp (lees hier waarom dat zo is: weerstandsverwarming )

Een lucht-water warmtepomp gebruikt daarvoor de compressor. Een bodem warmtepomp kent de mogelijkheid om met alleen de circulatiepomp water van ca. 14ºC uit de bron te pompen en via een warmtewisselaar water van min. 17-18ºC door de vloerverwarming of convectoren te laten stromen.


Een zomer zonder plaknachten en airco's is dus zeker mogelijk !

 

In deze blog beschrijven we hoe we inzichten en meetresultaten uit de praktijk inzetten om onze rekenmethodes steeds verder te verbeteren: plushuis.nu/Metenisweten

 

 

 


 

 

  

 

 

 

 

 

 

 

Deel dit bericht:  

Direct naar: